Zigzag Tel Hesabı

Modern seracılıkta, özellikle sırık domates, salatalık, biber ve patlıcan gibi boya giden (tırmanıcı) sebzelerin yetiştiriciliğinde bitkilerin yukarı doğru askıya alınması şarttır. Bu işlem için seranın tavan kotunda (oluk hizası veya makas altı kordonlarında) çelik teller gerdirilir. Bu tellere bitki askı teli veya halk arasındaki adıyla "zigzag teli" denir. Bitki ağırlığını iskelete homojen şekilde dağıtan bu teller, seranın taşıyıcı sisteminin en önemli parçalarından biridir.

Bitki Askı Teli Seçiminde Çap (Kalınlık) Önemli Mi?

Seralarda kullanılan çelik teller genellikle galvanizli olup, yüksek gerilim (kopma) mukavemetine sahiptir. Tel çapının seçimi, yetiştirilecek bitkinin türüne ve seranın makas aralığına göre değişir:

• 2.0 mm (İnce) Tel: Fide, çilek veya hafif bitkilerde kullanılabilir. Ancak ağır salkım domates seralarında esneme yapacağı için önerilmez.
• 2.3 mm - 2.5 mm (Standart) Tel: Domates ve salatalık seralarında Türkiye'de en yaygın kullanılan standart çaplardır. Makas aralığı 2.5 veya 3 metre olan seralarda bitki yükünü sarkma yapmadan taşıyabilir.
• 3.0 mm (Kalın) Tel: Kar yükünün ve rüzgarın çok olduğu bölgelerde veya makas açıklığının çok geniş olduğu özel yapılarda, ana taşıyıcı gergi teli olarak kullanılır.

Gerdirmeli (Gergi) Sistem Nasıl Çalışır?

Tellerin sadece makaslara bağlanması yeterli değildir; yazın sıcakta genleşen, kışın soğukta büzüşen çelik telin gerginliğinin ayarlanabilir olması gerekir. Bunun için seranın baş makaslarında (cephelerinde) tel gerdirme kilitleri (klips veya kanca cıvatalar) kullanılır. Bitki meyveye yattığında (örneğin bir domates fidesi 15-20 kg ağırlığa ulaştığında) bir dönüm serada tellere binen yük onlarca tona ulaşır. Teller gevşek kalırsa bitki salkımları yere değer, hastalık kapar ve verim düşer.