Damlama Sulama vs Yağmurlama

Su kıtlığının ve yeraltı su kaynaklarının tükenmesinin en büyük sorun olduğu günümüzde su uygulama verimliliği (Water Application Efficiency - WAE) her projenin kalbini oluşturur.

• Damlama Sulama Verimliliği: Damlama sistemlerinde su, düşük basınçla (1 ila 2.5 bar arası) damlatıcı labirentleri (dripper) üzerinden doğrudan bitkinin kılcal kök bölgesine verilir. Rüzgarla savrulma, yüzey akışıyla kaybolma veya havada buharlaşma sıfıra yakındır. Uygulanan suyun %90-95'i bitki tarafından doğrudan emilir. Sera içi topraksız tarımda (kokopit veya taş yünü üzerinde) damlama sulama, "Sıfır Atık" veya "Geri Dönüşümlü Drenaj" kapalı devre sistemleriyle %100'e yakın su verimliliği sunar.
• Yağmurlama (Sprinkler) Sulama Verimliliği: Suyu basınçla (2.5 - 4 bar) havaya fırlatıp damlacıklar halinde bitki yüzeyine ve toprağa düşürür. Su havada uçarken kısmen buharlaşır (özellikle sıcak günlerde evaporasyon kaybı), yüzey alanının tamamını ıslattığı için bitkiler arasındaki boşluklara düşen sular yabancı ot gelişimini hızlandırır. Su uygulama verimliliği %65-75 civarında kalır.

Modern seracılığın kalbi otomasyonlu gübreleme (Fertigasyon) odalarıdır. Bitkinin NPK (Azot, Fosfor, Potasyum) ve mikro element ihtiyaçları EC (Elektriksel İletkenlik) ve pH sensörleri tarafından saniyede bir ölçülerek dozajlanır.

Damlama sistemleri fertigasyon için yaratılmıştır. Dozaj pompalarıyla suya karıştırılan konsantre gübre eriyikleri, su ile birlikte milimetrik hassasiyetle (örneğin saatte 2 Litre/Damlatıcı kapasiteyle) köklere enjekte edilir. Gübre israfı sıfırdır, bitki gübreyi anında bünyesine alır.

Yağmurlama sisteminde gübre vermek son derece verimsizdir. Gübreli su bitki yapraklarında kalır (fitotoksisite ve yaprak yanıklığı riski), topraktaki yürüme yollarına saçılır ve kök tarafından emilmesi uzun zaman alır.

Yağmurlama sulama, doğası gereği bitkinin tüm yapraklarını, gövdesini ve seranın havasını suya doyurur. Bağıl nem %90'ların üzerine çıkar. Eğer sulamadan sonra yeterli havalandırma yapılmazsa veya geceye ıslak yaprakla girilirse, Mildiyö, Kurşuni Küf (Botrytis cinerea), Külleme gibi hastalıkların yayılması engellenemez. Bu yüzden yağmurlama sistemi erişkin domates, salatalık, biber, patlıcan, çilek gibi bitkilerde kesinlikle KULLANILMAZ.

Damlama sulamada ise su sadece kök bölgesine (zemin seviyesinde) verilir. Bitkinin gövdesi, yaprakları ve meyvesi tamamen kuru kalır. Sera içindeki bağıl nem minimum seviyede artar. Hastalık riski biyolojik olarak baskılanır, tarımsal ilaç (pestisit/fungisit) kullanım ihtiyacı %60-70 oranında düşer, kalıntı sorunu ortadan kalkar.

Her mühendislik sisteminin bir zayıf noktası vardır. Damlama sulama sisteminin en büyük düşmanı "Tıkanma" (Clogging) problemidir. Damlatıcıların su çıkış delikleri mikron seviyesindedir (çok dar bir labirent yapı). Suda bulunan kum, kil, organik yosunlar, kalsiyum (kireç) ve demir çökeltileri bu labirentleri tıkar.

Bu sorunu önlemek için ciddi bir hidrolik filtrasyon grubu kurulmalıdır. Hydro-Siklon (kum ayırıcı), 120-130 mesh disk veya elek filtreler, ve yosun/organik yük için kum/çakıl (medya) filtreler kullanılmalıdır. Ayrıca sistemde düzenli nitrik asit veya fosforik asit uygulamasıyla kireç çözme işlemi (flushing) yapılmalıdır. Yağmurlama başlıklarında (sprinkler) meme çapları geniş olduğu için tıkanma riski çok daha azdır, ince filtrasyona gerek duymazlar.

• Damlama Sisteminin Kullanım Alanları: Sera içindeki tüm sebze yetiştiriciliği, meyve ağaçları (muz, çilek vb.), topraksız tarım (kokopit saksı, taş yünü, perlit yatakları) ve açık alanda endüstriyel tarım (pamuk, mısır, bağcılık).
• Yağmurlama Sisteminin Kullanım Alanları: Seralarda sadece Çimlenme ve Fide Dönemi'nde tohum yataklarını nemli tutmak için (çok ince sisleme spreyi şeklinde) kullanılır. Marul, roka, maydanoz, ıspanak gibi sık ekilen yapraklı yeşilliklerde (köke özel hat çekilemeyecek sıklıkta olduğu için) kullanılır. Açık alanda ise yonca, buğday, patates gibi sık ekim ürünlerde tercih edilir.