Cooling Pad (Soğutma Petekleri) vs Termal İklim Perdesi

Sistemin kalbinde, seranın bir duvarını tamamen kaplayan selüloz (kağıt benzeri) delikli petekler (pad) ve karşı duvarda devasa egzoz fanları bulunur. Su motoru petekleri sürekli ıslatır. Karşıdaki fanlar çalıştığında sera içinde bir negatif basınç (vakum) yaratır. Dışarıdaki cehennem gibi sıcak ve kuru hava, mecburen ıslak peteklerin içinden emilerek seraya girer. Peteklerden geçerken suyu buharlaştırır ve anında buz gibi bir havaya (10-15°C daha düşük) dönüşür.

En büyük zayıflığı: Yaş Termometre Sınırı (Wet-Bulb Limit). Eğer dışarıdaki havanın nemi zaten çok yüksekse (Örn: Antalya Ağustosta %85 Nem), hava daha fazla su buharı alamayacağı için (doygunluk) buharlaşma gerçekleşmez. Su peteklerden aşağı akar, hava soğumadan aynı sıcaklıkta seraya girer. Bu nedenle sahil şeridinde fan-pad kullanılmaz, karasal iklimde (Urfa, Mardin, Ankara) mucizeler yaratır.

Termal perdeler (Screening), naylon veya camın altına çatı seviyesine kurulan hareketli dokuma kumaşlardır. İçlerinde güneş ışınlarını (Radyasyon) ayna gibi yansıtan alüminyum şeritler bulunur.

Yaz Performansı (Pasif Koruma): Termal perde "aktif" olarak sıcaklığı 15 derece düşüremez (pad gibi havayı soğutmaz). Sadece dışarıdaki yakıcı güneşin sera tabanına çarpıp odayı bir fırına (sera etkisi) çevirmesini engeller. Güneş ışınlarını alüminyum şeritlerle çatıdan uzaya geri yansıtır. Seranın aşırı ısınmasını önler.

Kış Performansı (Isı Tasarrufu): Cooling Pad kışın tamamen kapatılıp devre dışı bırakılırken, Termal perdenin altın çağı kış mevsimidir. Kış geceleri seradaki sıcak hava fizik gereği yukarı (çatıya) yükselir ve soğuk naylona çarpıp enerjisini kaybeder. Termal perde çekildiğinde (kapatıldığında) ise sıcak hava perdenin altında hapsolur, alüminyum şeritler sıcaklığı tekrar bitkiye (aşağı) geri yansıtır. Isıtma yakıtından (doğalgaz/kömür) %40 ila %60 devasa bir fatura tasarrufu sağlar.

Modern teknolojik bir serada, yatırım maliyeti yüksek olsa da her iki sistemin entegre çalışması istenir.

Temmuz ayında öğlen saat 13:00'te güneş en dik açıyla gelirken, bilgisayar (iklim kontrolcüsü) güneş radyasyon sensöründen (W/m²) gelen veriyi okur. İçerisinin fırına dönmesini engellemek için önce Termal Perdeyi (gölgeleme) %60 oranında kapatır. Bu, içeri giren devasa ısı enerjisini kestiği (güneş şemsiyesi açtığı) anlamına gelir.

Perde kapanmasına rağmen sera içi sıcaklık bitkinin sınır değeri olan 28°C'yi geçtiği anda, otomasyon sistemi ikinci silahı olan Cooling Pad (petekleri) sular ve fanları kademeli olarak çalıştırır. Perdenin altında kalan hava hacmini (şemsiye altında) buz gibi soğutur. Perde sayesinde fanların soğutması gereken "hava hacmi ve ısı yükü" küçüldüğü için, fanlar çok daha az elektrik harcayarak, çok daha hızlı soğutma sağlar.

Cooling Pad sistemi havaya devasa miktarda nem ekler. Seranın bir ucundan giren hava %30 nemliyken, peteklerden geçtiğinde nemi %80-85'e fırlar. Seranın ortalarına (egzoz fanlarına) doğru ilerledikçe bu nem hastalık riskini (Botrytis, Küf) artırabilir. Ayrıca peteklerin (Pad) olduğu duvarın önü +20°C iken, emici fanların olduğu karşı duvar +26°C olabilir (6 derecelik yatay gradyan). Bu da seranın başındaki bitkilerin üşümesi, sonundaki bitkilerin terlemesi anlamına gelir.

Termal perdelerde ise hastalık riski kış gecelerinde yoğuşmadan (çiğ) kaynaklanır. Eğer perde sistemi iyi bir nem-açığı (VPD) stratejisiyle kullanılmazsa, bitki terlemesinden çıkan su buharı perde altında birikerek sabah saatlerinde yapraklara damlayabilir. Modern perdelerde naylon gibi geçirimsiz değil, mikro gözenekli iplikler kullanılarak nemin yavaşça perdeden yukarı (çatıya) tahliyesine izin verilir.